Czym są absoluty i dlaczego pachną inaczej niż olejki eteryczne

Jeśli znasz już olejki eteryczne, słowo absolut może brzmieć trochę tajemniczo. Chętnie Cię z tym zapoznam, bo to jedna z najciekawszych grup naturalnych surowców zapachowych. Absoluty są mniej znane w codziennej aromaterapii niż olejki eteryczne, ale w perfumerii naturalnej mają wyjątkową pozycję. Potrafią pachnieć pełniej, bardziej miękko i bardziej „żywo”, jak świeży płatek kwiatu, zielony liść albo roślina uchwycona tuż przed rozwinięciem.

Właśnie dlatego pierwszy kontakt z dobrym absolutem bywa zaskakujący. Wiele osób mówi wtedy: to pachnie bardziej jak prawdziwa roślina niż klasyczny olejek eteryczny. I bardzo często to trafne odczucie.

Czym właściwie jest absolut?

Absolut to wysoko skoncentrowany naturalny ekstrakt zapachowy otrzymywany z materiału roślinnego metodą inną niż destylacja parą wodną. W dużym uproszczeniu proces wygląda tak:

• najpierw z rośliny pozyskuje się tak zwany konkret, czyli gęstą, aromatyczną masę zawierającą substancje zapachowe oraz naturalne woski,
• następnie z konkretu oddziela się część woskową,
• efektem końcowym jest absolut, czyli intensywnie pachnący ekstrakt o bogatym profilu aromatycznym.

Tak pozyskuje się wiele surowców, które trudno byłoby poddać klasycznej destylacji. Najprościej mówiąc, konkret jest pierwszym, surowym ekstraktem, a absolut to jego oczyszczona, najbardziej aromatyczna część. Dotyczy to zwłaszcza delikatnych kwiatów oraz roślin o bardzo subtelnym, złożonym zapachu. To także jedna z bardziej kosztownych metod pozyskiwania zapachu, bo wymaga dużej ilości surowca, kilku etapów pracy i dużej precyzji.

Dlaczego absoluty pachną inaczej niż olejki eteryczne?

Najkrótsza odpowiedź brzmi: bo powstają inaczej i zatrzymują inny fragment zapachu rośliny.

Olejek eteryczny jest najczęściej efektem destylacji parą wodną albo tłoczenia, jak w przypadku części olejków cytrusowych. To oznacza, że do finalnego produktu przechodzą przede wszystkim te składniki, które da się w ten sposób wydobyć. Absolut zachowuje zwykle szersze spektrum związków aromatycznych, również tych cięższych, bardziej zmysłowych i mniej lotnych.

W praktyce oznacza to, że absolut może być:

• głębszy i pełniejszy,
• bardziej miękki w odbiorze,
• bliższy zapachowi świeżej rośliny,
• mniej „ostry” niż niektóre olejki eteryczne,
• bardziej trwały na blotterze, skórze albo w kompozycji perfumeryjnej czy olejowej.

Dobrym przykładem są surowce kwiatowe. Jaśmin sambac, biały lotos, różowy lotos czy boronia potrafią w formie absolutu pokazać niuanse, których w destylacie po prostu nie ma albo są dużo słabiej wyczuwalne.

Olejek eteryczny a absolut: najważniejsza różnica bez zagłębiania się w chemię

Jeśli chcesz zapamiętać tylko jedną rzecz, zapamiętaj to:

olejek eteryczny częściej daje wrażenie czystości, świeżości i lekkości, a absolut częściej daje wrażenie głębi, miękkości i większej zgodności z zapachem żywej rośliny.

To nie znaczy, że jedno jest lepsze od drugiego. Po prostu pełnią trochę inne role.

• Olejki eteryczne świetnie sprawdzają się wtedy, gdy zależy ci na świeżości, lotności, prostszym użytkowaniu i klasycznych zastosowaniach aromaterapeutycznych.
• Absoluty są idealne wtedy, gdy chcesz poczuć zapach bardziej zmysłowy, wielowymiarowy, perfumeryjny i bardziej otulający.

Dlaczego absoluty są tak cenione w perfumerii naturalnej?

Bo budują charakter. W naturalnych kompozycjach zapachowych absolut bardzo często robi to, czego nie daje sam olejek eteryczny, wnosi głębię, cielesność, miękkość i dłuższe wybrzmienie aromatu.

Na przykład absolut jaśminu sambac może dodać kompozycji kremowej, kwiatowej zmysłowości. Absolut liścia fiołka wnosi zielony, miękko pudrowy charakter. Biały lotos lub różowy lotos daje wrażenie subtelnej elegancji. Boronia potrafi zaskoczyć niezwykłą, ciepłą i wielowymiarową nutą, której nie da się łatwo pomylić z typowym zapachem kwiatowym. Niektórzy nawet twierdzą, że nie da się jej zapomnieć!

Dlatego absoluty często wybierają osoby, które kochają zapach roślin nie tylko za świeżość, ale też za nastrój, głębię i emocje, jakie potrafią budować.

Czy absoluty mają miejsce w aromaterapii?

Tak, ale zwykle używa się ich trochę inaczej niż klasycznych olejków eterycznych. Absoluty nie są pierwszym wyborem do każdego zastosowania, za to świetnie sprawdzają się wtedy, gdy zależy ci na doświadczeniu zapachu, pracy z nastrojem, rytuale i bardzo małych ilościach surowca. Bo musisz wiedzieć, że absolut jest zwykle jeszcze bardziej skoncentrowany niż najsilniejsze olejki eteryczne.

Najczęściej sięga się po nie:

• w perfumiarstwie naturalnym,
• w olejkach perfumowanych na bazie oleju,
• w mieszankach tworzonych dla przyjemności zapachu i atmosfery,
• w osobistych rytuałach aromatycznych, gdy ważna jest jakość doznań zapachowych (np. w olejach do masażu przeznaczonych na wyjątkowe chwile).

Warto pamiętać, że niektóre absoluty bywają bardziej gęste i intensywniejsze niż olejki eteryczne. Czasem potrzebują rozcieńczenia albo delikatnego ogrzania w dłoniach, aby łatwiej się z nimi pracowało. Właśnie dlatego dla codziennej wygody wiele osób chętnie sięga także po nasze gotowe wersje łatwiejsze w użyciu, już wstępnie rozcieńczone absoluty w serii Aroma Light.

Jak używać absolutu na co dzień, żeby go nie marnować?

Tu działa jedna zasada: mniej naprawdę znaczy więcej.

Absolutów zwykle używa się oszczędnie, bo już niewielka ilość daje wyraźny efekt zapachowy. Na początek najlepiej:

• nanieść minimalną ilość na blotter albo pasek zapachowy,
• dodać kroplę do własnej kompozycji perfumeryjnej,
• rozcieńczyć absolut w odpowiedniej bazie olejowej lub alkoholowej (tu dobrze odczekać nawet kilka dni, aż zapach ułoży się w mieszance, osobiście za minimum uznaję 48 h),
• testować zapach spokojnie i pojedynczo, zamiast od razu mieszać kilka mocnych nut.

Jeśli dopiero zaczynasz, dużo wygodniej poznaje się absoluty po jednym. Dzięki temu łatwiej wyczuć, czym różni się jaśmin sambac od lotosu, fiołek od boronii i które nuty naprawdę do Ciebie pasują.

Kiedy lepiej wybrać absolut, a kiedy olejek eteryczny?

Wybierz absolut, jeśli:

• szukasz zapachu bardziej luksusowego, złożonego i trwałego,
• interesuje cię perfumeria naturalna,
• chcesz poznać roślinę w bardziej pełnym, głębokim wymiarze,
• pragniesz poznać wyjątkowe i trudnodostępne aromaty z całego świata, szczególnie te, których nie można destylować jako olejki eteryczne,
• lubisz kwiatowe i subtelne nuty, których nie oddaje zwykły destylat.

Wybierz olejek eteryczny, jeśli:

• zależy ci na prostszym, codziennym użyciu,
• tworzysz klasyczne mieszanki do dyfuzora lub inhalacji,
• wolisz zapach bardziej świeży, czysty i lotny,
• dopiero zaczynasz przygodę z aromaterapią.

Te dwa światy nie konkurują ze sobą. One się po prostu pięknie uzupełniają. I możesz znaleźć ulubione aromaty dla siebie w obu tych światach.

Od czego zacząć poznawanie absolutów?

Najłatwiej zacząć od takich, które szybko pokazują ich wyjątkowy charakter. Jeśli chcesz poczuć różnicę, warto zwrócić uwagę na absoluty takie jak:

• jaśmin sambac,
• liść fiołka,
• biały lotos,
• różowy lotos,
• boronia.

To właśnie przy takich nutach najlepiej widać, że absolut nie jest „mocniejszą wersją olejku”. To osobna kategoria zapachu, z własnym charakterem, zastosowaniem i urokiem.

Podsumowanie

Absoluty pachną inaczej niż olejki eteryczne, bo są pozyskiwane inną metodą i zachowują inny obraz rośliny. Często są głębsze, bardziej miękkie, bardziej zmysłowe i bliższe temu, jak naprawdę pachnie kwiat lub liść. Właśnie dlatego są tak cenione w perfumerii naturalnej, ale mogą też być pięknym uzupełnieniem codziennej pracy z zapachem. Zyskują popularność, bo coraz więcej osób ma ochotę rozpocząć przygodę z tworzeniem własnych naturalnych perfum i ograniczyć syntetyczne perfumy, aby bardziej zadbać o swoje zdrowie i przestrzeń.

Jeśli lubisz aromaterapię, a jednocześnie ciekawi cię bardziej perfumeryjna, subtelna i elegancka strona roślinnych aromatów, absoluty są warte poznania. Najlepiej spokojnie, krok po kroku i z uważnym nosem.

Bibliografia

• Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety, 2nd ed., Churchill Livingstone Elsevier, 2014.
• Sell C., The Chemistry of Fragrances, 3rd ed., Royal Society of Chemistry, 2019.
• Arctander S., Perfume and Flavor Materials of Natural Origin, Elizabeth, New Jersey, 1960.
• Burfield T., Natural Aromatic Materials: Odours and Origins, 2000.